Vai trò của lãnh đạo trong khủng hoảng

,

Đại dịch COVID 19 đã thay đổi tất cả, nhóm của bạn cũng vậy. Liệu bạn đã có những thay đổi phù hợp?

Những tác động của COVID-19 là vô cùng to lớn lên tổ chức và đội nhóm mà bạn đang làm việc. Đóng vai trò là một người dẫn dắt, bạn nên thích ứng với sự thay đổi này.

Chỉ mới vài tháng trước kia, nhóm của bạn vẫn đang làm việc hết sức hiệu quả. Và dịch Covid ập đến.

Một số nhóm đã tan rã hoặc tạm ngừng hoạt động. Bạn là một trong số ít những người giữ lại được nhóm của mình và dường như vẫn giữ được mọi thứ hoạt động ổn định.

Nhưng có một thực tế, dù ít dù nhiều đại dịch này đang tác động đến nhóm của bạn mà cụ thể là những tác động tâm lý lên các thành viên nhóm.

Những tác động tâm lý do COVID-19 gây ra

Bên cạnh những yếu tố khá dễ nhận diện như những rào cản về mặt kỹ thuật trong quá trình cộng tác, thì một yếu tố có phần quan trọng hơn, và đặc biệt khó nhận diện đang tác động rất lớn đến hiệu quả công việc đó chính là những tác động về mặt tâm lý.

Trong khoảng thời gian bất định như hiện tại, mỗi thành viên nhóm đang có sự dịch chuyển lớn về nhu cầu  khi mỗi người sẽ tập trung vào những điều thực sự quan trọng đối với bản thân, và điều này dẫn đến ảnh hưởng nhất định đối với nhóm.

Để hiểu rõ hơn sự thay đổi này, chúng ta sẽ tìm đến với 2 học thuyết rất nổi tiếng đó là tháp nhu cầu của Maslow và thuyết 2 nhân tố của Herzberg.

Tháp nhu cầu của Maslow

Những cuộc khủng hoảng như đại dịch COVID-19 có tác động to lớn đến nhu cầu của tất cả mọi người. Điều này sẽ được minh họa trong tháp nhu cầu Maslow.

Theo Maslow, những nhu cầu cơ bản nhất nằm ở chân tháp, và khi ngày càng nhiều những nhu cầu này được đáp ứng, thì những nhu cầu cấp cao nằm ở trên đỉnh tháp bắt đầu hình thành và xuất hiện.

Trong thế giới hiện đại, rất nhiều người đang tập trung vào những nhu cầu nằm ở phía trên đỉnh tháp như lòng tự trọng và mong muốn thể hiện bản thân.

Những nhu cầu ở phía dưới chân tháp như thể lý và an toàn chỉ được chú ý ở một mức độ nhất định.

Trong thời kỳ khủng hoảng, điều này thay đổi cực kỳ mạnh mẽ. Sự tập trung chuyển dịch sang những nhu cầu cơ bản nhất là thể lý và sự an toàn.

Rất dễ nhìn thấy điều này khi chứng kiến sự hoảng loạn mua sắm đang càn quét thế giới những ngày qua.

Mặc dù cùng với đó là liên tục những lời kêu gọi mọi người hãy bình tĩnh, nhưng dường như không thể ngăn cản được nhu cầu tích trữ ngày một lớn.

Lý thuyết 2 nhân tố của Herzberg

Lý thuyết 2 nhân tố của Herzberg là một sự bổ trợ cho mô hình Maslow.

Trong lý thuyết này đề cập đến 2 nhân tố tạo động lực: Các nhân tố thuộc nhóm duy trì (Hygiene factors) và các nhân tố thuộc nhóm tạo động lực (Motivators)

Những nhân tố thuộc nhóm tạo động lực có tác động tích cực đến sự hạnh phúc và thỏa mãn nơi nhân viên.

Ví dụ về các nhân tố tạo động lực: sự thách thức trong công việc, sự ghi nhận, sự trách nhiệm trong công việc, được làm những công việc có ý nghĩa, có tiếng nói trong việc ra quyết định, cảm thấy quan trọng, được trao quyền để phát huy tối đa khả năng bản thân.

Trong khi đó nhóm yếu tố duy trì không có tác động tích cực lên mức độ hạnh phúc cũng như sự thỏa mãn, tuy nhiên nếu thiếu vắng những điều này sẽ gây nên những tác động tiêu cực. Những ví dụ về các yếu tố này như là địa vị, sự an toàn, lương thưởng, điều kiện làm việc, kỳ nghỉ.

Đối mặt với khủng hoảng, các yếu tố để thúc đẩy động lực càng thể hiện vai trò quan trọng hơn nữa.

Các tổ chức đang đối mặt với nhiều thách thức, thậm chí phải đối mặt với nguy cơ  sống sót. Điều này thường dẫn đến một ý thức trách nhiệm cao hơn ở mỗi thành viên để vượt qua tình huống khó khăn trước mắt..

Kết quả là, một đội nhóm dù làm việc phân tán vẫn có thể trở nên xích lại gần nhau hơn.

Tuy nhiên cũng trong hoàn cảnh này, sự an toàn về công việc là rất bấp bênh, đồng thời điều kiện làm việc có thể đang bị suy giảm đáng kể. Những nhân tố duy trì này có thể làm tổn hại đến động lực làm việc của nhân viên.

Hãy đương đầu với những tác động tâm lý

Là một người lãnh đạo, vô cùng quan trọng để nhận diện những ngữ cảnh mới này và hiểu cách chúng tác động lên các thành viên nhóm. Điều này bao gồm việc chú trọng nhiều hơn đến các nhân tố duy trì và những nhu cầu cơ bản nhất trong tháp nhu cầu của Maslow.

Bạn có thể không có đủ khả năng để giải quyết tất cả những vấn đề này, và cũng có thể rằng không một ai có đủ khả năng đó.

Tuy nhiên bằng cách thực sự lắng nghe, để tâm đến điều này một cách nghiêm túc, bạn hoàn toàn có thể giúp đỡ các thành viên trong đội nhóm đáp ứng những nhu cầu cơ bản này tốt nhất trong khả năng của bạn.

Đối mặt với những tình trạng mới của nhóm

Theo mô hình Tuckman, 4 trạng thái cơ bản  một đội nhóm sẽ trải qua bao gồm: hình thành (forming), sóng gió (storming), ổn định (norming), và hiệu suất cao (performing). Mỗi một giai đoạn yêu cầu một phương pháp tiếp cận, một cách dẫn dắt khác nhau của người lãnh đạo.

Do ảnh hưởng bởi khủng hoảng, một đội nhóm có thể bị trượt khỏi tình trạng hiện tại. Là một người lãnh đạo, bạn nên “đánh hơi” được vấn đề này và tìm cách tiếp cận phù hợp.

Sự cân bằng của các nhân tố tạo động lực của mỗi thành viên trong nhóm có sự thay đổi, điều này làm nảy sinh rất nhiều thực tế mới cho cả tập thể. Đó có thể là những mâu thuẫn. Một nhóm đang ở trạng thái hiệu năng cao hoàn toàn có thể bị đẩy ngược lại giai đoạn sóng gió.

Và khi bạn đóng vai trò là người lãnh đạo nhóm, điều bạn cần để ý là huấn luyện team nhanh chóng vượt qua chuyện này.

Cũng rất có thể rằng, từ 1 nhóm hiệu năng cao, nhóm của bạn hoàn toàn bị đẩy lui về giai đoạn hình thành. Thực tế mới này có nghĩa là đội nhóm phải bắt đầu lại từ đầu. Những lo lắng trong nội bộ team là không thể tránh khỏi.

Tại đây, người lãnh đạo ngay lập tức phải đưa ra được các hướng dẫn cụ thể và chỉ ra một hướng đi rõ ràng.

Một team đang trong trạng thái ổn định hoặc sóng gió có thể cũng sẽ phải hình thành lại team. Tinh thần đồng đội có thể sẽ bị một vài thành viên bỏ qua bởi nhu cầu tìm kiếm sự an toàn cá nhân là quan trọng hơn cả. Một số thành viên khác đâu đó lại trở nên hướng nội.

Rõ ràng với những thay đổi như vậy, bề ngoài một team có vẻ như vẫn biểu hiện là hiệu năng cao nhưng đang tiềm ẩn những rủi ro rất khó nhận diện.

Điều này dẫn đến một cảm giác sai lầm về sự ổn định. Bạn nên hết sức chủ động trong việc nhận diện vấn đề và có những hành động kịp thời.

Kết luận

Đại dịch COVID-19 hiện tại rất có thể đã ảnh hưởng đến động lực của các thành viên trong nhóm theo những cách khác nhau. Và điều này tất yếu ảnh hưởng đến nhóm.

Nhiệm vụ của một người lãnh đạo là phải đánh giá được tình hình mới, và có những thay đổi hướng tiếp cận trong quá trình dẫn dắt team. Mô hình Tuckman là một chỉ dẫn khá tốt trong trường hợp này.

Điều cuối cùng tôi muốn nói đó chính là hãy giữ an toàn và giữ sức khỏe cho bản thân.

Nguồn: Serius Scrum – Willem Jan Ageling

HVA dịch

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.